Ngăn Ngừa Hiểm Họa Ung Thư Vú: Hỏi Đáp Cùng Bác Sỹ (kỳ 3)

Sau chương trình livestream “Nâng cao nhận thức sức khỏe cộng đồng kỳ 2: Ngăn ngừa hiểm họa ung thư vú”, Gen nhận được rất nhiều câu hỏi thêm từ các khán giả quan tâm. Bác sỹ Trần Thị Anh Tường quyết định dành thêm thời gian cùng chúng ta tìm hiểu về căn bệnh hiểm nghèo này. 

 

Thưa bác sỹ, khi trong gia đình có người bị ung thư vú thì khả năng mình mắc ung thư vú là bao nhiêu %? Chúng ta nên làm gì để hạn chế nguy cơ bản thân mắc ung thư vú?

Nếu có đột biến gen BRCA 1 hay BRCA2, thì nguy cơ ung thư vú có thể lên đến 85%. Vấn đề là không phải trong gia đình có người bị ung thư vú là chúng ta có nguy cơ cao. Người bệnh phải là mẹ, con gái hay chị em ruột thì nguy cơ của chúng ta bị ung thư vú là trung bình. Nguy cơ ung thư vú gồm có yếu tố gen, di truyền là không thay đổi được. Trong khi đó, yếu tố mội trường nhu rượu, hút thuốc lá, chế độ ăn, thiếu  tập luyện thể dục, dư cân béo phì  là yếu tố nguy cơ có thể thay đổi.

 

Người ta thường nói bị ung thư xem như dính án tử, dù có chữa trị cũng không thể thọ lâu dài, điều đó có đúng không thưa Bác sỹ?

Bạn nghĩ xem có ai có thể thoát “án tử” cho dù có hay không  có bị ung thư? Theo bạn sống bao lâu là thọ lâu dài? Thường người ta muốn sống lâu nhất có thể nhưng quên rằng sống lâu để làm gì? Đôi khi bạn chứng kiến cảnh người bệnh ung thư giai đoạn cuối bạn sẽ thấy rằng cái chết là cách giải thoát tốt nhất cho họ. Tiên lượng bệnh ung thư thay đổi theo vị trí ung thư, giai đoạn ung thư và bản chất tế bào ung thư. Ví dụ như ung thư vú hay ung thư cổ tử cung giai đoạn tại chỗ hay ung thư tuyến giáp có tỉ lệ sống còn gần như 100% sau 5 năm. Trong khi đó, ung thư phổi là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu cho dù có điều trị.

 

Hiện nay tình trạng dậy thì sớm ở bé gái xảy ra nhiều, xin bác sĩ cho biết dậy thì sớm ở trẻ có dẫn đến nguy cơ ung thư vú không? Với trẻ dậy thì sớm, ngực phát triển sớm có nên đi khám để uống hoặc tiêm thuốc kìm hãm dậy thì sớm không? Ung thư vú có xảy ra ở các bé chưa dậy thì không?

Dậy thì sớm là một yếu tố được xem là nguy cơ của ung thư vú vì thời gian tiếp xúc của mô vú với Estrogen lâu hơn. Tuy nhiên,  người có nguy cơ không có nghĩa là chắc chắn sẽ bệnh. Do vậy không cần phải kìm hãm dậy thì bằng thuốc vì ung thư vú hiếm khi xảy ra trên cơ thể bé gái chưa dậy thì.

 

Những loại polyp nào gây ung thư?

Polyp là bướu lành tính, không phải là tổn thương tiền ung hay nguy cơ gây ung thư. Tuy nhiên, trong bệnh cảnh ung thư đại tràng, bệnh đa polyp có tính gia đình được xem là yếu tố nguy cơ ung thư đại trực tràng.

 

Ung thư vú có khả năng di căn đến các bộ phận nào khác?

Ung thư vú có khả năng di căn đến phổi, màng phổi, gan, xương, não, hạch nách, hạch trên đòn.

ung thư vú có thể di căn đến nhiều bộ phận khác

 

Ngực nhỏ ít có khả năng bị ung thư vú có đúng không?

Không đúng. Kích thước ngực như thế nào thì bạn vẫn phải đối mặt với nguy cơ ung thư vú như nhau. Vì vậy, các bạn hãy có chế độ ăn uống và luyện tập phù hợp để tự bảo vệ mình.

 

Chế độ ăn chay thuần có đóng vai trò tránh được bệnh ung thư (đặc biệt là ung thư vú) hay không?

Không cần chế độ ăn chay thuần, chế độ ăn dựa vào thực vật thôi cũng đủ để hiệp hội ung thư và dinh dưỡng Hoa Kỳ đề xuất để phòng ngừa cho tất cả bệnh ung thư (không chỉ riêng ung thư vú). Chế độ ăn dựa vào thực vật có nghĩa là thực vật chiếm phân nữa suất ăn mỗi bữa hay 500gram rau củ quả cho mỗi ngày. Bạn nên cân nhắc bổ sung rau xanh vào khẩu phần ăn để bảo vệ sức khỏe của mình nhé 

 

Nếu tôi đã chích ngừa ung thư tử cổ ung có còn bị ung thu vú không?

Chích ngừa là để phòng ngừa nhiễm HPV – yếu tố nguy cơ của ung thư cổ tử cung chứ không phải là nguy cơ của ung thư vú. Do đó bạn vẫn có thể bị ung thư vú nhất là khi bạn có những yếu tố nguy cơ của ung thư vú.

 

Tôi có người nhà mắc bệnh ung thư vú. Nhưng vì ngại điều tiếng xã hội nên không muốn chữa trị (gia đình tôi hay cho rằng ăn chơi sa đọa dữ lắm mới bị bệnh như vậy chứ chưa chồng mà mắc bệnh là sao?). Tôi phải làm sao để họ hiểu sự nguy hiểm của bệnh ung thư vú đây?

Như đã trình bày, ung thư vú liên quan đến một số yếu tố nguy cơ, nhưng điều đó không có nghĩa là không có yếu tố nguy cơ chắc chắn sẽ không bị ung thư vú. Ung thư vú chưa ai nói là do ăn chơi sa đọa mà bị. Người bệnh cũng không nên vì những suy nghĩ không đúng mà ảnh hưởng đến sức khỏe và cuộc đời của mình. Bạn không cần làm gì cho họ hiểu mà hãy đưa họ đến BS chuyên khoa ung bướu để có sự hướng dẫn cụ thể.

 

Em đang có ý định nâng ngực. Nhưng em nghe người nhà và bạn bè bảo là nếu nâng ngực thì về sau sẽ có khả năng bị ung thư vú cao hơn. Bác sĩ cho em hỏi thông tin trên có chính xác không vậy ạ?

Không đúng. Đặt túi nước ngày nay được làm bằng dung dịch nước muối sinh lý hay gel sinh học, an toàn cho cơ thể không gây nguy cơ ung thư vú. Tuy nhiên trước khi đặt túi ngực em nên đến khám xem vú có bệnh gì không, và sau khi đặt cần tầm soát định kỳ theo tuổi và nguy cơ. Khi đặt túi rồi không thể chụp nhũ ảnh, em nên chụp MRI thay thế cho chụp nhũ ảnh

 

Người bị ung thư vú đã qua 2 lần xạ trị có nên bỏ/ tránh hoàn toàn thức ăn giàu chất đạm không?

Không. Chất đạm là chất nền tảng của sự sống, chúng ta sẽ không sống được nếu thiếu chất đạm. Chất đạm tổng hợp tế bào màu, tế bào đảm nhiệm cấu trúc cơ thể, tổng hợp Hormone, xây dựng hệ miễn dịch…Bạn kiêng ăn chất đạm mục đích để tế bào ung thư không thể tăng sinh nhưng chính cơ thể bạn bị thiệt hại trầm trọng hơn trong khi tế bào ung thư vẫn có cách phát triển riêng của nó.

 

Xin hỏi bác sĩ trên thị trường thực phẩm chức năng hiện nay có loại sản phẩm hữu hiệu nào dành đặc biệt cho người bị ung thư vú không ạ?

Không có loại sản phẩm hay thực phẩm chức năng nào dành riêng cho bệnh nhân ung thư nói chung hay ung thư vú nói riêng. Nếu bạn ăn đầy đủ, đa dạng, nhiều rau củ trái cây, hạn chế thịt đỏ, lựa chọn chất béo có lợi, tập thể dục 150 phút/ tuần thì bạn không cần sử dụng thêm thực phẩm chức năng.

 

Chấn thương ở vùng ngực có thể gây ung thư vú không? Ví dụ, sẹo do ngã xe, các công việc ảnh hưởng nhiều đến vùng ngực…

Không thể, ngoại trừ đã xạ trị vào vùng ngực do điều trị ung thư trước đó

 

Ung thư vú có mang thai được không bác sĩ?

Tuy khả năng có thai suy giảm sau điều trị nhưng người bệnh vẫn có thai được. Thường BS khuyên sau khi điều trị 2 năm bệnh ổn, bệnh nhân mới nên để có thai.

 

Mẹ của mình 50 tuổi, bị ung thư vú bên phải giai đoạn 3, đã đi mổ cắt khối u được 5 tháng rồi ạ. Mình muốn hỏi, liệu có bị lây tái phát sang vú bên kia không ạ, và cách tránh như thế nào ạ?

Bạn không nên dùng từ “lây” vì bệnh ung thư vú không phải bệnh do vi khuẩn hay vi rút gây ra. Thay vào đó, chúng ta có thể dùng từ ung thư vú đối bên hay tái phát. Chuyện này có thể lên đến 5% trường hợp. Do đó, bạn nên nhắc nhở người thân chụp nhũ ảnh và siêu âm vú đối bên thường xuyên khi theo dõi bệnh

 

Em chào Bác Sĩ, em năm nay 26 tuổi, từng bệnh ung thứ vú (trái) vào năm 20 tuổi, đã qua các quá trình điều trị như phẫu thuật (mổ tái tạo), hóa trị và cả xạ trị. Có phải bệnh ung thư vú sau khi điều trị vẫn có thể tái phát, hoặc ở ngực còn lại, hoặc trường hợp khác là có nguy cơ bị ung thư cổ tử cung không ạ? Vì trong suốt quá trình điều trị ở BV Ung bướu, em đã gặp rất nhiều trường hợp bị tái phát sau 7 đến 10 năm. Mặc dù em còn trẻ đủ khả năng để nắm bắt các thông tin, kiến thức trên mạng xã hội và luôn biết cách làm thế nào để bảo đảm sức khỏe của mình từ việc ăn uống và tập thể dục… nhưng đồng thời không tránh khỏi việc thức khuya để học tập và làm việc, những khi đi chơi xa chạy xe máy nhiều giờ… Em hiểu để duy trì sức khỏe ở một người đã từng bị bệnh là quan trọng đến thế nào nhưng cũng chính vì còn trẻ nên em không thể hoạt động như người già được. Chỉ có 1 điều tuyệt nhiên em tuân thủ chính là không bao giờ xách đồ nặng trên 5kg bên tay trái của mình.Vì tất cả những điều em nói trên, sự lo lắng về tái phát, thêm nữa là trên cơ thể có nhiều sẹo, làm em luôn mặc cảm khi nghĩ đến chuyện bắt đầu mối quan hệ mới và lập gia đình, em lo lắng sẽ ảnh hưởng đến ng thân và con cái sau này. Bác sĩ có thể cho em lời khuyên và xác nhận giúp em việc tái phát có phải là chuyện sớm muộn không ạ? Em xin chân thành cảm ơn.

Chị rất cảm thông với những suy nghĩ của em. Em điều trị bệnh để sống mà phải không? Thế nhưng sống không vui, không tận hưởng những điều thú vị của tuổi trẻ thì phí lắm! Chuyện tái phát bệnh hay không là điều không chắc chắn được. Vì vậy, em nên thận trọng theo dõi để phát hiện sớm thì điều trị sẽ mang lại hiệu quả tốt hơn. Em nên sống và vui ở hiện tại, đừng suy nghĩ và mong chờ ở tương lai. Đồng thời, em hãy kiểm soát giờ giấc không nên thức khuya hoài, cũng không phí sức trong công việc và học tập. Hãy sống cân bằng và luôn lạc quan trong suy nghĩ nhé. Chúc em có nhiều nghị lực trong cuộc sống

người bị ung thư vú thường mặc cảm tự ti

 

Nếu ung thư vú phát hiện ở giai đoạn 3 liệu có khả năng điều trị không ạ? Mình thấy chị hàng xóm của mình phát hiện ung thư ở giai đoạn 3 và sống đc 6 năm rồi mất nên rất lo lắng.

Giai đoạn nào cũng có thể điều trị, hiệu quả khác nhau tùy theo giai đoạn. Sống được 6 năm cũng được coi là hiệu quả vì nếu không điều trị, bệnh nhân đó đã mất lâu rồi. Đối với bạn 6 năm là ngắn, đối với bệnh nhân hay BS ung bướu 6 năm cũng là tốt, cũng đủ bệnh nhân làm được những chuyện cần làm. Vì vậy, bạn hiểu tầm quan trọng của việc tầm soát ung thư vú thường xuyên để có thể phát hiện kịp thời rồi đấy!

 

Khi đã mắc ung thư vú thì chi phí và thời gian điều trị ra sao thưa bác sỹ?

Thời gian điều trị tùy thuộc giai đoạn, bản chất ung thư mà BS chỉ định kết hợp các mô thức điều trị. Nếu phải phẫu thuật, hóa trị, xạ trị thì thời gian trung bình cần 8 tháng, nếu điều trị nội tiết cần 5 năm. Chi phí điều trị tùy theo loại thuốc sử dụng, loại phẫu thuật mà bạn làm nên không thể nói rõ số tiền mà bệnh nhân cần phải trả. Có nhiều loại thuốc với nhiều giá tiền khác nhau nên người bệnh hãy sáng suốt chọn lựa tùy theo kinh tế gia đình mình.

 

Có người nói thói quen của người đàn ông trong gia đình (hút thuốc chẳng hạn) sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe vợ con và gây ung thư vú cho vợ, bác sĩ có thể cho biết rõ hơn về điều này không ạ?

Hút thuốc là yếu tố nguy cơ của nhiều loại ung thư, trong đó có ung thư vú. Không chỉ riêng người hút thuốc mà những người hít thụ động khói thuốc cũng chịu chung yếu tố nguy cơ. Vì vậy, bạn hãy khuyên chồng mình đừng hút thuốc trước mặt gia đình để hạn chế nguy cơ cho vợ con

 

Bạn tôi đã phải cắt bỏ ngực vì ung thư vú nên rất mặc cảm và không muốn tiếp xúc với ai. Bác sỹ có thể cho tôi hỏi cách khắc phục về tâm lí sau phẫu thuật cắt bỏ ngực bị ung thư vú. Người thân của bệnh nhân có thể hỗ trợ tinh thần như thế nào?

Chuyện cắt bỏ bầu ngực ảnh hưởng tâm lý đến người phụ nữ là chuyện không tránh khỏi. Do đó những kỹ thuật mổ hiện nay có khuynh hướng bảo tồn bầu vú. Trong trường hợp bạn chị có thể tìm gặp Bs để hướng dẫn mổ tái táo lại vú đã cắt bỏ, hoặc nếu không muốn phẫu thuật có thể tìm mua những phụ kiện có chất lượng để tạo tự tin hơn trong cuộc sống. Bạn có thể liên hệ với BS ung bướu chúng tôi khi muốn được hướng dẫn thêm

Xin cám ơn BS vì những chia sẻ trên!


Bạn vừa xem bài viết “Ngăn Ngừa Hiểm Họa Ung Thư Vú: Hỏi Đáp Cùng Bác Sỹ (kỳ 3) ”
Ghi rõ nguồn blog.generali-life.com.vn khi đăng tải lại bài viết này

Xem thêm các kiến thức sức khỏe khác tại: Sống khỏe

Danh mục bài viết có liên quan:

Ngăn Ngừa Hiểm Họa Ung Thư Vú: Hỏi Đáp Cùng Bác Sỹ (kỳ 1)

Ngăn Ngừa Hiểm Họa Ung Thư Vú: Hỏi Đáp Cùng Bác Sỹ (kỳ 2)